SOCIOLOGY OF ECONOMY

 Dr Mentis Constantinos, University of Thessaly

ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΣΠ. ΜΕΝΤΗΣ

  ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

 ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΣΠ. ΜΈΝΤΗΣ

Πανεπιστημιακός

Δρ. Μέντης Κων/νος, (2008). «Κοινωνιολογία της Οικονομίας», στο:  Οικονομικές δραστηριότητες, Κοινωνιολογικές εξελίξεις και Πολιτισμική Ναυτική Ιστορία του Ελληνικού Πολιτισμού της Ν. Πελοποννήσου- Οικονομική  και Πολιτισμική  Κοινωνιολογία,   Εκδόσεις Σμιγοπέλαγου, Πειραιάς, σελ. 20-25

 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

  

 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΩΣ ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
 

Η μονοδιάστατη διερεύνηση των οικονομικών
φαινομένων και η απουσία της βαθύτερης μελέτης
των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτισμικών
εκφερομένων ως πλέγμα δομικών σχέσεων, δεν
συμβάλλει στην πληρέστερη κατανόηση των
κοινωνικών τάσεων καθώς και των κοινωνικο-
οικονομικών φαινομένων και εξελίξεων..


..Ο Β. Φίλιας για αυτό το θέμα επισημαίνει τα εξής:
Το μεγάλο πρόβλημα της σύγχρονης
κοινωνιολογικής θεωρίας συνίσταται στο ότι οι
ακαδημαϊκοί εκφραστές της αποκόπηκαν από την
παράδοση των μεγάλων κοινωνιολόγων, που
στηριζόταν στη βαθύτατη γνώση τόσο της Ιστορίας
όσο και των Οικονομικών. Κάτω από την επιρροή
των Λειτουργιστών και γενικότερα της μετά το 1920
αμερικανικής κοινωνιολογίας διαμορφώθηκε μια
ανιστορική κοινωνιολογία, που θέλει να αγνοεί τις
ιστορικές αιτιώδεις συνάφειες στη διαμόρφωση των
κοινωνικών φαινομένων και συστηματικά αποφεύγει
κάθε ερμηνευτική αναγωγή στους υλικούς όρους της
κοινωνικής ζωής και πριν απ' όλα στην οικονομία.
Από το άλλο μέρος ο Στρουκτουραλισμός, επίσης
ανιστορικός στην προσέγγισή του, ώθησε την
κοινωνιολογική σκέψη προς την κατεύθυνση μιας
αφηρημένης συλλογιστικής και φιλοσοφικών
ακροβασιών έξω και πέρα από κάθε εμπεδωμένη
λογική κοινωνιολογικής ανάλυσης.

Τέλος η μικροκοινωνιολογία εκτόπισε τη
μακροκοινωνιολογία, γεγονός με διπλή αρνητική
συνέπεια: την υποβάθμιση σε σημείο εξαφανισμού
της μελέτης της κοινωνικής μεταβολής και την
επικράτηση μιας τάσης ψυχολογικοποίησης στην
ανάλυση των κοινωνικών προβλημάτων (Φίλιας Β.
1994: σ. 11).

Σύμφωνα με τη διατύπωση του Τυργκώ … ή
Οικονομική Κοινωνιολογία είναι «πρόβλεψη του
παρόντος», με σκοπό να εξασφαλίση μια καλύτερη
εξερεύνηση του μέλλοντος. Παρ’ όλα αυτά μπορεί
να λεχθεί ότι σημειώθηκε μια νέα στροφή και ότι
παρατηρείται μια αναπότρεπτη μετατόπιση της
οικονομικής προς την κοινωνικο-οικονομική
επιστήμη…. Πάντως, όπως και να έχουν τα
πράγματα, η σημερινή κατάσταση των Οικονομικών
επιστημών επιτρέπει να κάνη κανείς την υπόθεση
για κάποιον διπλό προσανατολισμό τους στο μέλλον:
Ο ένας στρέφεται υπέρ της μαθηματικής
επεξεργασίας των προτύπων, υπέρ της
οικονομετρίας. Ο άλλος προσανατολισμός
ανταποκρίνεται στις λειτουργίες και στις διάφορες
απαιτήσεις - ανάγκες, στηριζόμενος σε πρότυπα -
συλλογικής επικοινωνίας, πρότυπα οικονομικής
ενημερώσεως, προγνωστικά πρότυπα της ερεύνης-
αναπτύξεως, πρότυπα των διαφόρων ειδών της
στρατηγικής των αποφάσεων και έχει για
αντικείμενό του να πειραματίζεται με τα πρότυπα
αυτά, να τα «παίζη» και παίζοντάς τα να
μετασχηματίζη βαθμιαία τις ιδιότητες της
συλλογικής δράσεως: αυτό είναι το ποντάρισμα της
κοινωνικο-οικονομικής επιστήμης της εποχής μας
(Matarasso M.1988, σ. 354-355).

Η οικονομική κοινωνιολογία, δηλαδή η
κοινωνιολογική οπτική όπως εφαρμόζεται στη
μελέτη των οικονομικών φαινομένων, αποδέχεται
ότι η οικονομική δράση αποτελεί μορφή κοινωνικής
δράσης, ότι είναι κοινωνικά εδρασμένη και ότι οι
οικονομικοί θεσμοί είναι κοινωνικές κατασκευές.
Αφενός, επιδιώκει την κοινωνιολογική κατανόηση
των οικονομικών διεργασιών και δομών, ευρύτερα
των οικονομικών φαινομένων. Αφετέρου, ασκεί
κριτική στην καθιερωμένη οικονομικού τύπου
ανάλυση των οικονομικών φαινομένων, καθώς και
σε ορισμένες από τις προϋποθέσεις της. 

Οι καταβολές της οικονομικής κοινωνιολογίας
εντοπίζονται στους κλασικούς της κοινωνιολογίας
και στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν τις
κοινωνικές μεταβολές που επέφερε ο σύγχρονος
καπιταλισμός. Κατά την τελευταία εικοσαετία το
ενδιαφέρον για την κοινωνιολογική μελέτη των
οικονομικών ζητημάτων έχει αναζωπυρωθεί, στο
πλαίσιο αυτού που έχει ονομαστεί «νέα» οικονομική
κοινωνιολογία και σήμερα αποτελεί έναν από τους
πλέον δυναμικούς κοινωνιολογικούς κλάδους.

Ουσιαστικά, η οικονομική κοινωνιολογία, τόσο στην
παλαιότερη όσο και στη νέα εκδοχή της, επιδιώκει
να θέσει την κοινωνιολογική οπτική στο επίκεντρο
της κατανόησης και της ερμηνείας του σύγχρονου
κόσμου, δηλαδή στις διάφορες οικονομικού
χαρακτήρα εκδοχές και εκφάνσεις του ύστερου
καπιταλισμού (Κονιόρδος Σ. , 2006).

Σύμφωνα με τον Trigilia η Κοινωνιολογία της
Οικονομίας μελετά τα γεγονότα και τις εξελίξεις της
οικονομικής ζωής χρησιμοποιώντας ποικίλα
εργαλεία ανάλυσης, που περιλαμβάνουν, μεταξύ
άλλων, τη μελέτη των δικτύων, τη συγκριτική
μέθοδο, την ανάλυση ιδεατών τύπων, κ.ά.
Η Οικονομία σε μακροκοινωνιολογική προοπτική,
η Κοινωνιολογία των οικονομικών θεσμών, των
εταιριών, των οργανώσεων και της βιομηχανίας
παίρνουν νέες διαστάσεις.
Οικονομικά συστήματα, θεσμοί και συμπεριφορές
στις αγορές γίνονται αντικείμενο ενδελεχούς
ανάλυσης.
Καταδεικνύει δε ότι η Οικονομική Κοινωνιολογία
δεν είναι μια πρόσφατη επιστημονική εξειδίκευση,
αλλά στηρίζεται σε μια μακρά επιστημονική
παράδοση (Trigilia, Carlo 2004).

 Σύμφωνα με τον Trigilia η Κοινωνιολογία της
Οικονομίας μελετά τα γεγονότα και τις εξελίξεις της
οικονομικής ζωής χρησιμοποιώντας ποικίλα
25
εργαλεία ανάλυσης, που περιλαμβάνουν, μεταξύ
άλλων, τη μελέτη των δικτύων, τη συγκριτική
μέθοδο, την ανάλυση ιδεατών τύπων, κ.ά.
Η Οικονομία σε μακροκοινωνιολογική προοπτική,
η Κοινωνιολογία των οικονομικών θεσμών, των
εταιριών, των οργανώσεων και της βιομηχανίας
παίρνουν νέες διαστάσεις.
Οικονομικά συστήματα, θεσμοί και συμπεριφορές
στις αγορές γίνονται αντικείμενο ενδελεχούς
ανάλυσης.
Καταδεικνύει δε ότι η Οικονομική Κοινωνιολογία
δεν είναι μια πρόσφατη επιστημονική εξειδίκευση,
αλλά στηρίζεται σε μια μακρά επιστημονική
παράδοση (Trigilia, Carlo 2004).